Adi korporativ saytda 30–50 səhifə olur. Onlayn mağazada isə 3 000 məhsul, 40 kateqoriya və filtrlərin yaratdığı on minlərlə ünvan var. E-commerce SEO məhz bu miqyas fərqi ilə başlayır: burada əsas sual "necə yazaq" deyil, "Google-un vaxtını hansı səhifələrə yönəldək" sualıdır. Səhv cavab verilən mağazada Google minlərlə filtr ünvanını tarayır, satan kateqoriya səhifəsinə isə heç çatmır.
- Search Console-da indekslənən URL sayı real məhsul sayından qat-qat çoxdur.
- Məhsul səhifələri Google-da var, amma kateqoriya səhifələri görünmür — halbuki satış onlardan gəlir.
- "Discovered — currently not indexed" statuslu minlərlə URL yığılıb.
- Eyni məhsul rəng/ölçü variantlarına görə bir neçə ünvanda təkrarlanır.
- Stokda olmayan məhsullar silinir və sayt 404 səhifələri ilə dolur.
- Məhsullar Google Shopping tabında və şəkil axtarışında görünmür.
Mağaza SEO-su nə ilə fərqlənir
E-ticarət SEO-su ilə adi sayt optimizasiyası arasındakı fərq texnika deyil — iqtisadiyyatdır. Mağazada hər səhifənin öz gəlir potensialı var və resurs məhduddur.
| Adi sayt | Onlayn mağaza | |
|---|---|---|
| URL sayı | Onlarla, əl ilə idarə olunur | On minlərlə, avtomatik yaranır |
| Əsas risk | Məzmun azlığı | Nəzarətsiz URL çoxluğu və dublikat |
| Gəlir qapısı | Xidmət səhifəsi | Kateqoriya səhifələri (məhsul yox) |
| Dəyişkənlik | Səhifələr aylarla sabit qalır | Stok, qiymət və çeşid gündəlik dəyişir |
| Struktur məlumat | Arzuolunandır | Şərtdir — Shopping və şəkil axtarışı ondan asılıdır |
Üçüncü sətir çoxları üçün gözlənilməzdir: mağazalarda orqanik gəlirin böyük hissəsini fərdi məhsul deyil, kateqoriya səhifələri gətirir. "Qadın qış çəkməsi" sorğusu kateqoriyaya düşür; "Nike Air Max 270 42 ölçü" isə tək məhsula. Birinci sorğunun həcmi ikincidən qat-qat böyükdür.
Mağazanın dörd təbəqəsi
E-ticarət SEO-sunda mağazanı tək bir sayt kimi yox, dörd fərqli təbəqə kimi optimallaşdırırıq. Hər təbəqənin öz məqsədi, öz riski və öz ölçüsü var.
Təbəqə 1 — Kateqoriya səhifələri (gəlirin qapısı)
Burada iş üç istiqamətdə gedir: kateqoriya iyerarxiyasının axtarış tələbinə uyğun qurulması, hər kateqoriyaya unikal təsvir mətni yazılması və daxili linkləmə ilə ən gəlirli kateqoriyaların səthə çıxarılması. Google URL quruluşunda oxunaqlılığı tövsiyə edir — sənəddə birbaşa yazılıb: "Add descriptive words in URL paths" və parametr işlədəndə "Use ?key=value URL parameters rather than ?value, where possible".
Ən çox rast gəldiyimiz səhv: kateqoriya səhifəsində yalnız məhsul şəbəkəsi olur, bir sətir də mətn olmur. Belə səhifə Google üçün "nə haqqındadır" sualına cavab vermir.
Təbəqə 2 — Filtr və faset naviqasiya (ən bahalı risk)
Rəng, ölçü, brend, qiymət aralığı — hər filtr yeni URL yaradır və kombinasiyalar həndəsi artır. Google bunu problem kimi tanıyır və səbəbini izah edir: "the crawlers will typically access a very large number of faceted navigation URLs", nəticədə "crawlers have less time to spend on new, useful URLs". Bu bölmə bu səhifədə ayrıca izah olunur — aşağıda.
Təbəqə 3 — Məhsul səhifələri
Təchizatçı təsvirinin olduğu kimi kopyalanması mağazalarda ən yayılmış dublikat mənbəyidir — eyni mətn yüzlərlə saytda olur. Burada işimiz: unikal təsvir strukturu, variantların (rəng/ölçü) düzgün kanonikləşdirilməsi, şəkil optimallaşdırması və struktur məlumat. Variantlar üçün Google ayrıca sənəd saxlayır: product variants.
Təbəqə 4 — Səhifələmə və "daha çox yüklə"
Kateqoriya səhifələri adətən bir neçə səhifəyə bölünür. Google-un e-ticarət sənədində konkret göstərişlər var: hər səhifəyə öz unikal URL-i verilməli, səhifələr <a href> ilə ardıcıl bağlanmalı və — diqqət — "Don't use the first page of a paginated sequence as the canonical page." Yəni məhsul siyahısının 2-ci səhifəsi 1-ci səhifəyə kanonik verilməməlidir; hər səhifə özünə kanonik olmalıdır.
Köhnə rel="next" / rel="prev" teqləri isə artıq mənasızdır: "Google no longer uses these tags." Sonsuz sürüşmə (infinite scroll) və "daha çox yüklə" düymələri JavaScript əsaslı olduğu üçün Google əlavə tədbir tələb edir — sitemap və ya Merchant Center feed ilə bütün məhsulların kəşf oluna bilməsi təmin edilməlidir.
Filtr partlayışı: bir hesab
Bu, e-commerce SEO-da ən çox pul itirən texniki problemdir və rəqəmlə göstərmək asandır. Tutaq ki, bir kateqoriyada beş filtr var və hər birinin dörd seçimi:
| Seçilən filtr sayı | Yaranan URL variantı |
|---|---|
| 1 filtr | 20 |
| 2 filtr | 160 |
| 3 filtr | 640 |
| Sıralama və səhifələmə əlavə olunanda | on minlərlə |
Bunu 40 kateqoriyaya vursanız, mənzərə aydınlaşır: Google-un tarama resursu real məhsullara yox, praktiki dəyəri olmayan filtr kombinasiyalarına sərf olunur. Google həm də ayrıca xəbərdarlıq edir ki, dəyişkən parametrlər sonsuz URL sahəsi yarada bilər: "The crawler may think your site contains an infinite number of pages if your URLs include a continually changing value such as a timestamp."
rel="nofollow" və rel="canonical" yanaşmaları "generally less effective in the long term" kimi təsvir olunur. Tövsiyə olunan yol taramanın qarşısını almaqdır: "Use robots.txt to disallow crawling of faceted navigation URLs." Filtr mexanizmi URL fraqmenti (#) üzərində qurulubsa isə problem ümumiyyətlə yaranmır — "it will have no impact on crawling".Praktikada həll mağazanın quruluşuna görə seçilir: hansı filtrlərin real axtarış tələbi var (onlar indekslənən landing səhifəyə çevrilir), hansılar sırf istifadəçi rahatlığıdır (onlar taramadan bağlanır). Bu ayrım gəlir potensialına görə aparılır — bunu şablon qaydası ilə həll etmək olmur. Filtr ünvanlarının real vəziyyətini Screaming Frog taraması ilə çıxarır, Google-un nə gördüyünü isə Search Console ilə tutuşduruq. Rəsmi metodika: Google — faset naviqasiyasının idarə olunması.
Stokda olmayan məhsulla nə etməli
Onlayn mağaza SEO-sunda ən çox verilən sualdır və universal cavabı yoxdur — qərar məhsulun gələcəyindən asılıdır. İşlətdiyimiz qayda belədir:
| Vəziyyət | Düzgün həll | Niyə |
|---|---|---|
| Müvəqqəti bitib, yenidən gələcək | Səhifə qalır (200), stok statusu göstərilir, alternativlər təklif olunur | Qazanılmış mövqe və linklər saxlanılır |
| Model dayandırılıb, əvəzedicisi var | Yeni modelə 301 | Link gücü və trafik varisə ötürülür |
| Tamamilə çıxarılıb, əvəzedici yoxdur | Kateqoriyaya 301 və ya 410 | Google-a birdəfəlik siqnal verilir, tarama boşa getmir |
| Səhvən yaradılmış / heç vaxt satılmayan | 410 | 404-dən daha sürətli indeksdən çıxarır |
Ən pis variant — minlərlə məhsulu birdən silib saytı 404-lə doldurmaqdır. Status kodlarının SEO mənası ayrıca izah olunub: 404, 410 və soft 404, 301 və 302 fərqi.
Struktur məlumat və Google-da məhsul yerləşdirmələri
E-ticarət SEO-sunda struktur məlumat kosmetika deyil — Google-un məhsul səthlərinə giriş biletidir. Google e-ticarət üçün bu tipləri sadalayır: Product və ProductGroup (variantlar üçün), Review, BreadcrumbList, Organization, LocalBusiness və VideoObject.
Məhsul məlumatının görünə biləcəyi yerlər də sənədləşdirilib: Google Axtarışında məhsul snippet-i, Google Şəkillərdə, Google Lens-də, Shopping tabında və Xəritələrdə. Amma bir şərt var — Shopping tabı üçün sayt işarələməsi kifayət etmir: "If you want your products to be found in the Google Shopping tab, upload your products to Google Merchant Center." Yəni struktur məlumat və Merchant Center feed-i bir-birini əvəz etmir, birlikdə işləyir.
İşarələmənin doğruluğunu Rich Results Test ilə yoxlayırıq. Tələblərin tam siyahısı: Product struktur məlumatı. Varlıqların bir-birinə bağlanması məsələsi isə ayrıca mövzudur: schema markup və entity bağlama.
E-ticarət SEO-sunda nəyi ölçürük
E-commerce SEO hesabatında "orqanik trafik artdı" cümləsi kifayət deyil — sual həmişə hansı kateqoriyanın nə qədər gəlir gətirdiyidir. Ölçmə dəstimiz və hansı əlamətə hansı alətlə baxdığımız:
| Əlamət / sual | Alət |
|---|---|
| Google neçə URL tanıyır, neçəsi indeksdədir | Search Console — indeksləşmə hesabatı |
| Filtr və dublikat URL-lərin real sayı | Screaming Frog tam taraması |
| Məhsul işarələməsi düzgün oxunurmu | Rich Results Test |
| Feed-də rədd edilən məhsullar | Merchant Center diaqnostikası |
| Kateqoriya səhifələrinin açılma sürəti | PageSpeed Insights |
| Orqanik gəlir və kateqoriya üzrə konversiya | GA4 — e-ticarət hadisələri |
Hesabatda üç rəqəm həmişə birlikdə verilir: indekslənən məhsul nisbəti, kateqoriya üzrə orqanik gəlir və orqanikin ümumi gəlirdəki payı. Sıralama siyahısı özlüyündə hesabat sayılmır.
İş qaydamız
E-commerce SEO layihəsində "hər şeyi eyni anda düzəldək" yanaşması işləmir — çünki dəyişikliklərin böyük hissəsi developer resursu tələb edir. Ona görə ardıcıllıq gəlir potensialına görə qurulur:
- Sızma xəritəsi. Tam tarama + Search Console tutuşdurması: neçə URL var, neçəsi dəyərli, tarama resursu hara gedir.
- Tarama nəzarəti. Filtr strategiyası, robots.txt qaydaları, sitemap təmizliyi. Bu addım ən tez və ən böyük təsir verən hissədir.
- Kateqoriya işi. İyerarxiya, mətn, daxili linkləmə — gəlirin əsas mənbəyi burada açılır.
- Məhsul və struktur məlumat. Şablon səviyyəsində düzəliş: bir dəfə edilir, minlərlə səhifəyə tətbiq olunur.
- Mövsümi dövrə. Kolleksiya, endirim və mövsüm səhifələri əvvəlcədən hazırlanır — çünki indeksləşmə vaxt aparır.
Texniki hissə dərinləşərsə, ayrıca texniki SEO paketi ilə birləşdirilir; davamlı aylıq idarəetmə üçün isə SEO xidməti formatına keçilir.
Tez-tez verilən suallar
Filtr səhifələri indekslənməlidirmi?
Bir qismi bəli. Real axtarış tələbi olan kombinasiyalar ("qara qış çəkməsi") ayrıca landing səhifəyə çevrilib indekslənməlidir. Qalanları — yəni tələbi olmayan yüzlərlə kombinasiya — taramadan bağlanmalıdır. Qərar tələb məlumatına əsaslanır, şablona yox.
Məhsul təsvirlərini təchizatçıdan götürmək olarmı?
Texniki qadağa yoxdur, amma eyni mətn onlarla mağazada olduğu üçün həmin səhifənin fərqlənmə şansı azalır. Praktik həll: ilk abzas və əsas xüsusiyyətlər unikal yazılır, texniki spesifikasiya cədvəli olduğu kimi qala bilər.
Kateqoriya səhifəsinin 2-ci səhifəsini noindex etmək lazımdırmı?
Google-un e-ticarət sənədi bunu tövsiyə etmir — əksinə, hər səhifəyə unikal URL və öz kanonikini verməyi məsləhət görür, birinci səhifəni kanonik göstərməyi isə birbaşa qadağan edir. Məhsul siyahılarında hər səhifə fərqli məhsullar daşıdığı üçün bu məntiqlidir.
Neçə məhsuldan sonra e-commerce SEO mənalı olur?
Məhsul sayı deyil, tələb həlledicidir. 200 məhsullu, amma yaxşı axtarılan nişdə olan mağaza 20 000 məhsullu, lakin tələbi olmayan mağazadan daha çox qazanır. İlk addım tələb araşdırmasıdır: semantik açar söz araşdırması.
Shopping-də görünmək üçün SEO kifayətdirmi?
Xeyr. Google-un sənədində açıq yazılıb: Shopping tabında görünmək üçün məhsullar Merchant Center-ə yüklənməlidir. Sayt işarələməsi Axtarış və Şəkillər üçün işləyir, Shopping üçün feed lazımdır.
Platformamız (Shopify, WooCommerce, OpenCart) mane olurmu?
Adətən yox. Hər platformanın öz məhdudiyyəti var, amma filtr idarəsi, kanoniklik və struktur məlumat üçün hamısında həll yolu mövcuddur. Platforma dəyişikliyini yalnız real texniki maneə aşkarlananda təklif edirik.